Turystyka

Liczne jeziora, rzeka Warta, lasy oraz urozmaicony pagórkowaty krajobraz zapewniają możliwość uprawiania w Sierakowskim Parku Krajobrazowym większości form aktywnego wypoczynku, takich jak sporty motorowodne, kajakarstwo, żeglarstwo, kolarstwo, jeździectwo, a nawet narciarstwo biegowe i kręglarstwo. Można też oczywiście odbywać wędrówki piesze lub po prostu wypoczywać na plaży. W samym Sierakowie znajdują się trzy ośrodki sportowo-rekreacyjne z bazami noclegowo-żywieniowymi. Najatrakcyjniejsze plaże z dobrym dojazdem znajdują się nad jeziorami: Jaroszewskim, Ławickim, Chrzypskim, Kwileckim i Młyńskim.

Park jest pocięty gęstą siecią szlaków turystycznych (pieszych, konnych, rowerowych, wodnych), których łączną długość szacuje się na około 1000 km. Na szczególną uwagę zasługuje rowerowy Szlak Powstań Narodowych 1769–1919, którego tematyką jest historia walk narodowowyzwoleńczych. Bardzo ważnym miejscem dla edukacji przyrodniczej regionu jest Ośrodek Edukacji Przyrodniczej w Chalinie, stanowiący również centralny obiekt systemu certyfikowanych tras nordic walking.

Warto zobaczyć:

• Jedyne w Wielkopolsce kryptodepresyjne Jezioro Śremskie.
• Panoramę Puszczy Noteckiej z dostrzegalni pożarowej na Francuskich Górach.
• Nocne niebo w Ostoi Ciemnego Nieba Izdebno Chalin.
• Zachowanie trwałości oraz różnorodności biologicznej ekosystemów leśnych wraz ze spontanicznymi procesami ich dynamiki.
• Najstarsze drzewo Puszczy Noteckiej – pomnik przyrody dąb Józef w Marianowie.
• Źródliska nad jeziorem Kubek w Śródce.

Warto zwiedzić:

Kościół Pobernardyński w Sierakowie

Kościół Najświętszej Maryi Panny Niepokalanie Poczętej nazywany „perłą wśród jezior” uważany jest za najcenniejszy zabytek terenu Parku. Został ufundowany w 1619 r. przez ród Opalińskich jako świątynia klasztoru Bernardynów. W ołtarzu głównym znajduje się obraz „Zdjęcie z krzyża” pędzla flamandzkiego malarza Artusa Wolfforta, który szkolił się u tego samego mistrza co Peter Paul Rubens. W kościele znajdują się też bogato zdobione nagrobki kilku pokoleń Opalińskich: między innymi Krzysztofa Opalińskiego, zapisanego w historii zarówno za wierszowane utwory dotyczące stosunków społecznych w dawnej Rzeczypospolitej, jak i okrytego niesławą za poddanie wielkopolski Szwedom. We wnętrzu zwracają też uwagę piękne intarsjowane stalle, czyli ławy bogato zdobione ornamentami z różnokolorowego drewna.

Muzeum Zamek Opalińskich w Sierakowie

Odbudowany fragment zamku dawnych właścicieli miasta. Znajduje się w nim mauzoleum z przeniesionymi z kościelnej krypty zdobionymi sarkofagami Opalińskich. Obejrzymy tu również makietę dawnego Sierakowa i pamiątki po dawnych mieszkańcach zamku oraz liczne wystawy czasowe.

Dawny kościół ewangelicki w Sierakowie

Odbudowany ze stanu prawie zupełnej ruiny, wznoszący się prawie nad samą Wartą szachulcowy budynek dawnego kościoła ewangelickiego w Sierakowie mieści bibliotekę publiczną wraz z Muzeum Rybactwa Śródlądowego i Ochrony Wód – otwarcie wystaw planowane jest na drugą połowę roku 2022.

Warto przeżyć:

Spacer Jabłoniowym Szlakiem

Dawniej w krajobrazie rolniczym powszechne były aleje drzew owocowych i przydomowe sady. Obecnie coraz rzadziej możemy podziwiać takie widoki. Powoduje to nie tylko ubożenie krajobrazu ale i prowadzi do zaniku tradycyjnych odmian drzew owocowych. Wraz z nimi tracimy wielką różnorodność smaków i zapachów owoców na rzecz raptem kilku ich typów, selekcjonowanych pod kątem wyglądu na półce marketu. Do dziś wspaniała, stara aleja złożona wiekowych drzew owocowych zachowała się w Chalinie. Rosną tu głównie jabłonie tradycyjnych odmian, ale towarzyszą im też grusze, czereśnie, śliwy i wiśnie. Na spacer aleją warto wybrać się zwłaszcza wiosną, w porze kwitnienia jabłoni, lub późnym latem, gdy drzewa owocują. 

Wyprawę ścieżką dydaktyczną „Jary koło Chalina”

Ścieżka prowadzi przez porośniętą lasami dolinę polodowcową, w której znajduje się niewielkie jezioro Chalinek wraz z licznymi wysiękami, strumieniami i pozostałościami dawnych stawów. Na trasie zobaczyć można tak zwane jary, czyli rozcięcia erozyjne powstałe w wyniku spływania w dolinę wód opadowych z terenów położonych wyżej. Wiosną kwitnie tu wiele wiosennych kwiatów: zawilce żółte, fiołki czy pasożytnicze łuskiewniki różowe. W podmokłych miejscach spotkać można rzeżuchę i śledziennicę skrętolistną. Wąskiej ścieżce towarzyszą liczne tamy bobrowe i inne ślady działalności ich twórców: ścieżki, zgryzy czy magazyny zimowe. Rosną tu też wiekowe drzewa, ulubione przez żyjącą tu popielicę szarą: buki i dęby. Uważny obserwator może też wypatrzeć nad dawnymi stawami młyńskimi zimorodka wyczekującego na gałązce na przepływające rybki czy wodzące swe młode żurawie.

Spływ kajakowy rzeką Wartą

Przepływająca przez teren Parku rzeka Warta i wytyczona na niej Wielka Pętla Wielkopolski umożliwia poznawanie przyrody z nieco innej perspektywy, nawet mniej wprawnym kajakarzom. Rozpocząć wyprawę można na przystani w Sierakowie i zakończyć w Chorzępowie, przy granicy Parku, lub wydłużyć ją, minąć prom łączący miejscowości Zatom Nowy i Zatom Stary, i zakończyć w stanicy kajakowej w Międzychodzie.

„Triathlon Sieraków”

Jesteś miłośniczką lub miłośnikiem intensywnego wysiłku fizycznego? W Sierakowie co roku wiosną odbywają się zawody triathlonowe ściągające licznych entuzjastów biegania, pływania i jazdy na rowerze. Odbywają się od wielu lat na różnej długości trasach przebiegających przez tereny Sierakowskiego Parku Krajobrazowego. Zawody są podzielone na liczne kategorie wiekowe, począwszy od najmłodszych uczestników (14+) aż po seniorów (70+).

Ośrodek Edukacji Przyrodniczej w Chalinie

Powstał w 1997 r. na terenie dziewiętnastowiecznego założenia dworsko-folwarcznego. Obejmuje odrestaurowany dwór, współczesny budynek bazy noclegowej nawiązujący do istniejącej tu dawniej oficyny dworskiej oraz rozległy teren z parkiem i terenem rekreacyjnym. W zabytkowym dworze zwiedzić można ekspozycję przyrodniczą poświęconą między innymi faunie Parku, a wśród niej zobaczyć występujący w Wielkopolsce tylko tutaj (i, od niedawna, w Parku Krajobrazowym Promno) gatunek nocnego ssaka: popielicę szarą. Teren, na którym znajduje się Ośrodek jest częścią Ostoi Ciemnego Nieba Izdebno-Chalin, jednego z pięciu w Polsce obszarów chroniących nie zanieczyszczone sztucznym światłem nocne niebo. W ramach zajęć edukacyjnych dla grup szkolnych, zielonych szkół i obozów edukacyjnych dzieci i młodzież poznają tu przyrodę poprzez bezpośredni kontakt. W Ośrodku odbywają się też spotkania, szkolenia i różnorodne wydarzenia edukacyjne jak cykl szkoleń „Na T(r)opie”, spotkania „Pod Ciemnym Niebem Chalina” oraz „Tydzień Liczenia Motyli w wielkopolskich parkach krajobrazowych” czy „oSowiały Tydzień” i wiele innych.

Ścieżki dydaktyczne

• Jary koło Chalina (długość 7 km, 12 przystanków)
  • Trasa: Ośrodek Edukacji Przyrodniczej w Chalinie – jezioro Chalinek – wieś Chalin.
  • Ścieżka biegnie wzdłuż krawędzi rynny jeziornej nad jeziorem Chalinek. Prezentuje polodowcowy krajobraz z erozyjnymi wcięciami (jarami) w krawędź rynny jeziornej, wraz z bogactwem przyrody ożywionej.
• Marianówka (długość 2,5 km, 16 przystanków).
  • Trasa: Marianowo – Szkółka Leśna Cegliniec – powrót.
  • Ścieżka prezentuje zagadnienia związane z gospodarką leśną, hodowlą, ochroną i użytkowaniem lasu. Ścieżka rozpoczyna się obok pomnikowego dębu Józef.
• Nad Jeziorem Małym w Chalinie (długość 3 km, 7 przystanków)
  • Trasa: Ośrodek Edukacji Przyrodniczej w Chalinie – pętla wokół Jeziora Małego – Jezioro Śremskie – Chalin.
    • Ścieżka prezentuje ekosystem jeziorny i stawowy oraz ekosystemy leśne wykształcające się na różnych siedliskach wokół jeziora.
• Ostępy Puszczy Noteckiej (długość 3 km, 10 przystanków).
  • Trasa: po terenach Puszczy Noteckiej w rejonie Schroniska Chata Zbójców w Bucharzewie.
  • Ścieżka prezentuje zagadnienia związane z ochroną przyrody i gospodarką leśną.
• W parku dworskim w Chalinie i nad Jeziorem Śremskim (długość 2 km, 26 przystanków)
  • Trasa: Park w Ośrodku Edukacji Przyrodniczej w Chalinie – brzeg Jeziora Śremskiego.
  • Ścieżka przedstawia zabytkowy XIX-wieczny park przydworski, gdzie można obejrzeć pomnikowe 200-letnie drzewa: platana i kasztana jadalnego oraz pochodzące z Anglii wyhodowane wegetatywnie dęby z tzw. Dębu Robin Hooda.

Analiza zagrożeń, w tym identyfikacja miejsc, w których występuje zagrożenie dla bezpieczeństwa osób wykorzystujących obszar wodny do pływania, kąpania się, uprawiania sportu lub rekreacji na terenie Sierakowskiego Parku Krajobrazowego